Jolentiana w poezji polskiej - wykład Dawida Junga
Dawid Jung w klasztorze oo.Franciszkanów w Gnieźnie (25.02.2026)
25 lutego 2026 roku w kościele oo. Franciszkanów w Gnieźnie odbyło się wyjątkowe spotkanie prowadzone przez Dawida Junga, zorganizowane w ramach Dnia Otwartego Biblioteki Prowincjalnej Franciszkanów pod hasłem „Bł. Jolenta w życiu, w niebie i na papierze”. Cykl spotkań został opracowany w kontekście duchowego i kulturalnego przygotowania do jubileuszu 200-lecia beatyfikacji bł. Jolenty, który przypadnie już za rok.
Dzień rozpoczął się o godz. 10.00 spotkaniem skierowanym głównie do seniorów. O. dr Tomasz Jank wygłosił inspirującą prelekcję zatytułowaną „Jak nie zmarnować życia, gdy ma się trochę więcej lat”, w której podjął głęboką refleksję nad sensem dojrzałości oraz duchowego dojrzewania.
Głównym punktem programu była jednak sesja wieczorna o godz. 19.00 – „Jolentiana w poezji polskiej”, prowadzona przez Dawida Junga. Spotkanie miało charakter literacko-historyczny i koncentrowało się wokół stworzonej przez poetów poezji poświęconej bł. Jolencie. Badacz kultury szeroko omówił jej życiorys: od narodzin w węgierskiej dynastii Arpadów, przez małżeństwo z księciem wielkopolskim Bolesławem Pobożnym, aż po życie zakonne w klasztorze klarysek w Gnieźnie, gdzie zmarła w 1304 roku.
Autor Polski, ulubionej masochistki Europy zaprezentował również bogactwo literatury inspirowanej jej postacią. Przywołał twórczość dawnych autorów, takich jak XVIII-wieczny kaznodzieja i profesor poetyki o. Maurycy Kiełkowski czy franciszkanin Franciszek Cybulski, którego dorobek badał później Julian Tuwim. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać zarówno anonimowych wierszy żałobnych (m.in. „Na odejście Bolesława [Pobożnego]”), rymowanych panegiryków, jak i krótszych form lirycznych.
Nowatorskim elementem spotkania było unikalne połączenie tradycji z nowoczesnością. Dawid Jung skomponował autorską warstwę muzyczną, czerpiąc z melodii ludowych zebranych przez Oskara Kolberga w regionie gnieźnieńskim oraz z tradycji średniowiecznych igrców i wagantów. Dzięki wykorzystaniu nowoczesnych programów komputerowych, teksty poetyckie, w tym te liczące ponad trzysta lat, zostały przekształcone w formę śpiewaną. Ta symbioza dawnego słowa z instrumentalistyką i najnowszą technologią pozwoliła wiernie oddać gwar i klimat staropolskiego Gniezna, nadając dawnej poezji świeże, niezwykle przystępne brzmienie.
Istotnym momentem wieczoru było pytanie skierowane do publiczności: „Czy komukolwiek ta literatura jest jeszcze potrzebna?”. Stało się ono punktem wyjścia do refleksji nad znaczeniem poezji hagiograficznej dzisiaj – jej wartością historyczną, duchową i kulturotwórczą.
Całość wydarzenia wzbogaciły dodatkowe atrakcje, sprzyjające integracji zgromadzonych osób. Uczestnicy mogli zapoznać się z prezentacją zabytkowych druków oraz oryginalnych rękopisów oraz zwiedzić bibliotekę liczącą ponad 55 tys. woluminów oraz 750 starodruków. Po zakończeniu części oficjalnej nadszedł czas na wspólny poczęstunek, który stanowił doskonałą okazję do kuluarowych rozmów i refleksji.
Wykład Dawida Junga przyciągnął miłośników historii, literatury i muzyki dawnej, stając się nie tylko świętem kultury, ale także przestrzenią międzypokoleniowego dialogu, mocno osadzonego w dziedzictwie Gniezna.
Irmina Kosmala
Dawid Jung i o. Krzysztof Bartczak
