Irmina Kosmala – Redaktor Naczelna „Kuźni Literackiej”
Dawid Jung – Redaktor Naczelny „Zeszytów Poetyckich”
OŚWIADCZENIE REDAKTORÓW NACZELNYCH
w sprawie ochrony standardów debaty publicznej, wolności słowa i
rzetelności dziennikarskiej
W związku z publicznym oświadczeniem Zespołu Teatru im. Aleksandra Fredry w
Gnieźnie, opublikowanym na łamach ogólnopolskiego portalu e-teatr.pl, jako
redaktorzy naczelni ogólnopolskich pism i mediów kulturalnych trwale związanych z
Gnieznem, czujemy się w obowiązku zająć stanowcze i jednoznaczne stanowisko w
obronie elementarnych zasad wolności prasy, wolności krytyki instytucjonalnej oraz
ochrony dóbr osobistych i renomy zawodowej dziennikarza, red. Aleksandra
Karwowskiego.
Z głębokim zaniepokojeniem oraz sprzeciwem przyjęliśmy formę i treść manifestu
podpisanego przez Zespół Teatru. Pod pretekstem obrony własnego wizerunku,
instytucja finansowana ze środków publicznych dokonała bezprawnej i
bezpodstawnej redefinicji faktów prasowych, formułując pod adresem niezależnego
publicysty niezwykle ciężkie zarzuty: „wprowadzania opinii publicznej w błąd”,
„selektywnego doboru informacji” oraz „poważnego naruszenia rzetelności”.
Narzędziem polemiki stała się w tym przypadku próba publicznego infamowania i
dyskredytacji rzetelnego dziennikarza w oczach ogólnopolskiego środowiska
twórczego.
Główny zarzut merytoryczny, na którym Zespół Teatru oparł oskarżenie o
„nierzetelność” i „fałszywy przekaz sugerujący działania niezgodne z procedurami”,
sprowadza się do rzekomego pominięcia przez red. Karwowskiego w artykule pt.
Odchodząca dyrektor powołała nowego wicedyrektora Teatru Fredry (Przemiany na
Szlaku Piastowskim”, e-wydanie, 02/06/2026) kluczowej informacji proceduralnej, tj.
udziału Zarządu Województwa Wielkopolskiego w procesie powołania nowego
wicedyrektora. Zespół Teatru w swoim oświadczeniu kategorycznie twierdzi:
„Pomijanie tej informacji w publikacjach medialnych jest poważnym
naruszeniem rzetelności i prowadzi do fałszywego przekazu sugerującego
działania niezgodne z procedurami”.
Konfrontacja tego zarzutu z pierwotnym tekstem red. Karwowskiego ujawnia jego
całkowitą nieprawdziwość. Dziennikarz w swoim artykule nie tylko nie pominął tej
procedury, ale wprost osadził całą relację w jej oficjalnych ramach prawnych, pisząc:
„(...) czytamy w uzasadnieniu uchwały Zarządu Województwa o powołaniu M.
Szymborskiego na stanowisko”.
Autor dopełnił obowiązków wynikających z art. 12 ust. 1 ustawy Prawo prasowe.
Przytoczył oficjalne źródło, wskazał organ podejmujący uchwałę i zacytował in
extenso laudację na cześć nowego wicedyrektora, nadając tej części artykułu
wydźwięk obiektywny, a wręcz laudacyjny. Czynienie z technicznego, skrótowego
tytułu prasowego osi zarzutu o celowe kłamstwo stanowi rażące naruszenie
standardów krytyki medialnej.
Teatr publiczny nie jest prywatnym folwarkiem, lecz instytucją kultury utrzymywaną z
podatków obywateli. Decyzje personalne, przeszłość zawodowa menedżerów (jak w
przypadku b. wicedyrektora Romana Biniszkiewicza i kontrowersji wokół
infrastruktury publicznej w Poznaniu) oraz mechanizmy sukcesji władzy dyrektorskiej
stanowią materię o najwyższym znaczeniu społecznym. Dziennikarz ma nie tylko
prawo, ale konstytucyjny i ustawowy obowiązek (art. 1 Prawo prasowe) poddawać te
procesy krytycznej analizie. Przytoczenie powszechnie znanych faktów z biografii
zawodowej osób pełniących funkcje publiczne mieści się całkowicie w kontratypie
działania w obronie społecznie uzasadnionego interesu. Zespół artystyczny i
techniczny, który w żaden sposób nie został w artykule zaatakowany ani pomówiony,
dokonał nieuzasadnionej hiperbolizacji, nadając krytyce publicystycznej wymiar
uderzenia w godność całej instytucji.
Jasno i wyraźnie podkreślamy, że jako wydawcy i redaktorzy ze szczególną powagą
podchodzimy do ochrony wolności słowa przed instytucjonalnymi próbami cenzury i
zastraszania środowiska dziennikarskiego. Sformułowanie przez Zespół Teatru
imienia i nazwiska red. Aleksandra Karwowskiego w kontekście nieprawdziwego
zarzutu „poważnego naruszenia rzetelności” wyczerpuje znamiona bezprawnego
naruszenia dóbr osobistych (art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego), godząc w renomę
zawodową, zaufanie oraz pozycję rynkową dziennikarza. Narzędzie obrony
wizerunku teatru zostało w ten sposób przekształcone w akt publicznego
pomówienia.
Analiza porównawcza obu tekstów jednoznacznie wykazuje, że red. Aleksander
Karwowski działał w granicach prawa i etyki zawodowej. Oświadczenie Zespołu
Teatru oparte zostało na fałszywym argumencie faktograficznym, przez co stało się
źródłem publicznej dezinformacji i bezprawnego ataku personalnego. Dziennikarzowi
przysługuje pełne prawo do żądania sprostowania, przeprosin oraz ochrony prawnej
na drodze cywilnej.
Gniezno od wieków jest kolebką polskiej kultury – przestrzenią, w której dialog, spór
myśli i szacunek dla prawdy powinny stanowić fundament. Wzywamy Zespół Teatru
im. Aleksandra Fredry do refleksji, wycofania się z krzywdzących, nieprawdziwych
zarzutów wobec red. Karwowskiego oraz do prowadzenia dyskusji z mediami w
oparciu o fakty, a nie emocje i nadinterpretacje. Wolność słowa i wolność krytyki
artystyczno-instytucjonalnej są wartościami nadrzędnymi, których jako redaktorzy
naczelni będziemy niezłomnie bronić.