Nad kartką / Belka na ramieniu – Teresa Tomsia
Nad kartką
Irenie Knapik-Machnowskiej –
na wędrowanie od słowa ku Słowu
życie nie jest polem bitwy
z góry przegranej – wciąż
masz szansę być kolorowym
motylem wygrywać upragnione
gesty ocalać w metaforze
chwile zapomniane
kładę tu kilka strof na pamiątkę –
z przyjaźnią żebyś mogła wybierać
jedynie te słowa jakich wcześniej
nie zdołałaś pojąć czy przygarnąć –
niech ukołyszą smutki melodią
w samotniczym trwaniu
nad kartką która przyjmuje
najcichsze wyznanie
otworzą oczy na to co nieosiągalne
w ostatnim uścisku gdy świat
przymyka bramę – żaden
z obrazów w pozłoconej ramie
nie staje się osłoną
gdy ciemność podaje ramię
Belka na ramieniu
Spotkajmy się znów pod adresem
godnego imienia, w progu otwartości
na inne, na więcej dobra niż przeczuwamy,
że jest – na wszystko, czego nie mogliśmy
poznać, choć krążyliśmy w pobliżu,
jednak ton rozmowy pozostaje przyjazny
i przyglądamy się sobie bez uprzedzenia,
z uwagą – światło dnia przychodzi nam
z pomocą, abyśmy zdołali przebyć drogę
niepoznaną i usłyszeć głos wiary
w możliwość wzajemnego zrozumienia.
Objaśniajmy różne spojrzenia na to,
co jest, co było – z nadzieją, że usłyszymy
czysty głos idący z wnętrza – i że zostanie
przyjęte to, co niesiemy w darze –
rozpoznawajmy balast obciążający barki,
targający sumienie, gdy dostrzeżemy
granicę w oku drugiego człowieka.
Podążajmy za Słowem, nieśmy cierpliwie
słowo dnia powszedniego – naszą belkę
na ramieniu – wołając jak ślepiec
nieustannie: Jezusie synu Dawida
ulituj się nade mną!
Wiersze pochodzą z nowego tomiku Teresy Tomsi, który wkrótce się ukaże:
W jasności otwartego zdania (Fundacja SUSEIA, Kraków 2026)
Nazar wraca do domu

z wojennego prochu wciąż nie powstały
dziesiątki tysięcy ukraińskich żołnierzy –
co dnia żony siostry matki czekają na powrót
zaginionych na froncie – ciało jednego
z młodych Nazarów z trudem identyfikowano
szczątki pochowano – przekazano order
za odwagę syna na ręce rodziny
a jednak Nazar powrócił do domu
i chociaż wycieńczony po kilku latach
rosyjskiej niewoli jasno patrzy w przyszłość –
matka płacze z radości: masz ręce nogi
siostra krzyczy ty żyjesz bracie żyjesz
ojciec mówi dziś wprost w oko kamery
przez ściśnięte gardło: nie krytykujcie
dialogu trzeba rozmawiać nawet z katem
czuwać przekonywać do pokoju – inaczej
mój syn Nazar nigdy by nie powstał
żywy spośród martwych
---------------------------------------------------------
Teresa Tomsia – poetka, eseistka, animatorka kultury; ostatnio wydała zbiór wierszy Chłodne strugi (Galeria Autorska, Bydgoszcz 2025); opracowała almanach z posłowiem w wersji polsko-ukraińskiej Czas pojąć ten świat – czas ukoić ból (FONT, Poznań 2024) w tłumaczeniu Oleny Stepaniuk.
Walenty – orędownik duchowej równowagi

Z okna. Poznań, 2025. Fot. ET.
orędownik łączenia przeciwieństw i rozwiązywania
spraw trudnych niekiedy niemożliwych – biskup
rzymski Walenty w trzecim wieku po Jezusie
błogosławił małżeństwa chrześcijan z poganami
bo jak mogliby żyć zgodnie tamci ludzie
gdyby się bliżej nie poznali nie przyjrzeli sobie
wzajemnie nie zaakceptowali inności
kojarzony z miłością jest też patronem
szukających duchowej równowagi wrażliwych
psychicznie chorych na wszelką nędzę świata
która potrafi rzucić człowiekiem o ziemię –
trzeba wiele wysiłku pomocnej ręki drugiego
żeby każdy z nas mógł powstać i śpiewać
psalm jako pieśń dziękczynną
opiekunie zakochanych z sercem na dłoni
uśmiechnij się z góry do wszystkich którzy błądzą
w pytaniach o miłość – niech słowa przyrzeczeń
nie rozpryskują się o niepewność jak fale morskie
o skałę lecz chłodzą rozpalone czoła
koją uciszają to co nadmierne
-------------------------------------------------------------------
Teresa Tomsia – poetka, eseistka, animatorka kultury. Ostatnio wydała zbiór wierszy „Chłodne strugi” (Galeria Autorska, Bydgoszcz 2025).
Szukaj pokoju w sobie – Teresa Tomsia

Poznań, Piątkowo 2025. (pryw. arch. Teresy Tomsi)
Pokój światowy zaczyna się od pokoju naszego serca.
Prymas Stefan Wyszyński
Gdziekolwiek jesteś, nie czyń niepokoju –
jasną myślą otwieraj przestrzenie rozmowy.
Pokój zagości wokół twego stołu,
gdy przyjmiesz tego, kto schronienia
szuka w przyjaźni – i nadzieję wnosi.
Tak wiele granic zostało zburzonych,
wojna wciąż zbiera niegodziwe żniwo –
módl się o pokój i czyń wokół dobro.
Kimkolwiek byłeś, możesz stać się lepszym,
przemieniać życie, by nie było marne –
w tym sensie, że kogoś innego skrzywdziłeś
pochopnym sądem lub ciosem na oślep –
żal przebaczeniem zwyciężaj.
Szukaj pokoju w sobie, nieś drugiemu w darze,
żeby nienawiść poszła precz w niełasce,
a zrozumienie wzajemne zwyczajem
powszechnym się stało.
1 stycznia 2026 roku
----------------------------------------------------
Teresa Tomsia – poetka, eseistka, animatorka kultury. Autorka scenariuszy, prozy dokumentalizowanej. Jej wiersze tłumaczone były na j. niemiecki, francuski, angielski, ukraiński, znajdują się w antologiach i wydaniach zbiorowych, m.in. wieczór/vespera. poezja/antologia „toposu” (2020), 150 Poems from Poland (2025). Wydała tomiki wierszy, m.in. Skażona biel (2004), Gdyby to było proste (2015), szkice literackie Niedosyt poznawania (2018), cykl liryków paryskich W znikającym ogrodzie (2023), który został finalistą Nagrody ORFEUSZA, ostatnio nowy zbiór wierszy Chłodne strugi (2025). Publikowała w „Tyglu kultury”, „Toposie”, „Frazie”, „Twórczości”, na portalu polonijnym „Recogito” ukazały się jej prozy poetyckie pod pseudonimem literackim Nikodem Synowiec. Za osiągnięcia artystyczne otrzymała m. in. „Glorię Artis”, Nagrodę Marszałka Województwa Wielkopolskiego, statuetkę „Hefajstos” od redakcji „Kuźni Literackiej. Mieszka w Poznaniu.
Z czym przybywacie monarchowie
z czym przybywacie dziś
do Betlejem
mędrcy i dzielni królowie –
jakież to dary w dłoniach niesiecie
by złożyć dziecku przy żłobie
gdzie uklękniecie
tam wszędzie żałość
wśród gruzów
w zbiorowym grobie
popiół opada na dawną drogę
pokrywa ślady pasterzy
a zamiast świecy niosącej radość
bomba przy żłobie leży
i trudno pytać czy coś się zmieni
w nadziejach naszego świata –
przecież jesteśmy
głusi i niemi
kogo uznamy za brata
czy tego co nam złoto położy
i wonnym ziołem okadzi –
który monarcha dobro nam wniesie
a mędrzec pokój doradzi
6 stycznia 2026 roku
-------------------------------------------------------------------------
Teresa Tomsia – poetka, eseistka, animatorka kultury. Autorka scenariuszy, prozy dokumentalizowanej. Jej wiersze tłumaczone były na j. niemiecki i francuski: Wieczna rzeka – Der ewige Fluss (1996); Schöner – Piękniejsze – C’est plus beau (2000), znajdują się w antologiach i wydaniach zbiorowych, m.in. wieczór/vespera. poezja/antologia „toposu” (2020), w j. angielskim 150 Poems from Poland (2025). Wydała tomiki wierszy, m.in. Skażona biel (2004), Gdyby to było proste (2015), szkice literackie Niedosyt poznawania (2018), cykl liryków paryskich W znikającym ogrodzie (2023), który został finalistą Nagrody ORFEUSZA, ostatnio nowy zbiór wierszy Chłodne strugi (2025). Publikowała w „Tyglu kultury”, „Toposie”, „Frazie”, „Twórczości”, na portalu „Recogito” ukazują się jej prozy poetyckie pod pseudonimem literackim Nikodem Synowiec. Za osiągnięcia artystyczne otrzymała wiele nagród, m. in. „Glorię Artis”, Nagrodę Marszałka Województwa Wielkopolskiego, statuetkę „Hefajstos” od redakcji „Kuźni Literackiej. Mieszka w Poznaniu.



